Alicja Zemanek

Dane adresowe (address)

Ogród Botaniczny (Botanic Garden), Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński (Institute of Botany, Jagiellonian University)
ul. Kopernika 27, 31–501 Kraków
e–mail: alicja.zemanek@uj.edu.pl
tel. (phone): (+48 12) 663 36 36

Tematyka badawcza

  • Historia botaniki
  • Botanika renesansu
  • Dzieje instytucji botanicznych
  • Biografie uczonych
  • Etnobotanika historyczna
  • Roślina w sztuce
  • Relacje przyroda – nauka – kultura

Członkostwo i funkcje

  • członek Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN (od 1996), przewodnicząca Sekcji Historii Nauk Przyrodniczych (2012-2015)
  • członek Komisji Historii Nauki PAU (od 1998), wiceprzewodnicząca (2012-2013)
  • członek Rady Naukowej Instytutu Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów PAN
  • (od 1996)

Członkostwo towarzystw naukowych

  • członek Polskiego Towarzystwa Botanicznego, przewodniczący Sekcji Historii Botaniki (1992-2007), od 2010 – członek zarządu Sekcji
  • członek European Society for the History of Science
  • członek Deutsche Gesellschaft für Geschichte und Theorie der Biologie – DGGTB
  • członek Society for the History of Natural History

Dydaktyka

Wykłady i seminaria:

  • Historia nauk przyrodniczych
  • Metodologia nauk przyrodniczych z elementami filozofii
  • Roślina i człowiek
  • Ekologia zapylania kwiatów
  • Seminarium magisterskie dla studentów kierunku biologia
  • Seminarium dla doktorantów

Proponowane tematy prac magisterskich i licencjackich:
Historia botaniki:
Spuścizna botaników w zbiorach Muzeum Ogrodu Botanicznego UJ
Opracowanie wybranych kolekcji Muzeum Ogrodu Botanicznego UJ
Życie i działalność naukowa botaników
Problematyka botaniczna na łamach wybranych czasopism

Etnobotanika:
Rośliny rytualne, np. rośliny sakralne w kościołach wybranych miejscowości
Motywy roślinne w architekturze (budownictwo świeckie lub sakralne)
Użytkowanie roślin przez społeczności lokalne na danym obszarze

Wybrane publikacje (selected publications)

Zemanek A. 1989. Historia botaniki w Uniwersytecie Jagiellońskim. History of botany     at the Jagiellonian University (1780-1917). Rozprawy Habilitacyjne UJ 164, Nr og. 1487. Kraków, Nakł. UJ, s. 3-167.  

Zemanek A. 1991. Dzieje nauczania botaniki w Uniwersytecie Jagiellońskim. History of teaching the botany at the Jagiellonian University (1783-1917). Kraków, Uniwersytet Jagielloński, Varia t. 290, Nr og. 1632, Nakł. UJ, ss. 88 + ss. 11 ryc.

Zemanek A., Zemanek B. (red.) 1993. Studies on the history of botanical gardens and arboreta in Poland. Studia z dziejów ogrodów botanicznych i arboretów w Polsce. Polish Botanical Studies, Guidebook Series No 9, Kraków, Polish Academy of Sciences, W. Szafer Institute of Botany, ss. 154.

Wasylikowa K., Zemanek A. 1995. Plants and Man in the Medieval Cracow. Materiały Archeologiczne 28: 37-48, tabl. I-IV.

Zemanek A. 1996. Odnalezienie prawdopodobnych śladów pierwszego polskiego zielnika królewny Anny Wazówny (Sum.: Discovery of the supposed remains of the first Polish herbarium of princess Anna Vasa (17th century). Kwartalnik Historii Nauki i Techniki  41(3-4): 197-205.

Zemanek A., Zemanek B. 1996. Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Fot. P. Zechenter. (Sum.: Jagiellonian University Botanic Garden in Cracow). Kraków, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, ss. 89.

Mossetti U., Zemanek A. 1997. The 18th herbaria of Gaetano Monti's students in Bologna and Cracow. Taxon 46(4): 815-816.

Mirek Z., Zemanek A. (red.) 1998. Studies in Renaissance botany. Polish Botanical Studies, Guidebook Series No 20, Kraków, Polish Academy of Sciences, W. Szafer Institute of Botany, ss. 230.

Zemanek A. 1998. Padua University and botany in Renaissance Poland. Museologia Scientifica, 14(1), Suppl.: 101-111.

Zemanek A. 1998. Renaissance botany and modern science. [W:] Mirek Z., Zemanek A. (red.). Studies in Renaissance botany. Polish Botanical Studies, Guidebook Series No 20, Kraków, Polish Academy of Sciences, W. Szafer Institute of Botany, s. 9-47.

Zemanek A. (red.) 2000. Józef Rostafiński botanik i humanista. (Sum.: Józef Rostafiński a botanist and humanist). Polska Akademia Umiejętności. Komisja Historii Nauki. Monografie. 1. Kraków, Nakł. PAU, ss. 340.

Zemanek A. (red.) 2000. Uniwersytet Jagielloński. Złota Księga Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi. Część I: Biografie uczonych. Universitas Iagellonica. Liber Aureus Facultatis Biologico-Geographicae. Pars I: Virorum Doctorum Vitae. Kraków, Nakł. UJ, Wyd. Księgarnia Akademicka, ss. 518.

Zemanek A. 2002: Between Astrology and Ecology. The Polish Herbal by Syreniusz (1613). [W:] Buican D., Thieffry (red.): Proceedings of the XXth International Congress of History of Science (Liège (Belgia) (1997) Berlin Liège, 20-26 July 1997). Vol. XI. Biological and Medical Sciences. De Diversis Artibus. Collection of Studies from the International Academy of the History of Science. T. 54 (N.S. 17), Turnhout, Belgium, Brepols Publishers, s. 47-57.

Zemanek A. 2002. Changes of Paradigm of Botany at the Jagiellonian University in Cracow, Poland (16th-20th Centuries). Verhandlungen zur Geschichte und Theorie der Biologie (Berlin), Bd 8, Die Enstehung biologischer Disziplinen 1 - Beiträge zur 10. Jahrestagung der DGGTB, s. 75-88.

Zemanek A. 2003. Biology. [W:] Szczepanik E. (red.) The Polish Cultural and Scientific Heritage at the Dawn of the Third Millenium. London, Polish Society of Arts and Sciences Abroad, Polish Cultural Foundation, s. 468-475.

Zemanek A. 2006. Botany in Poland in the first half of the 19th century. [W:] Feistauer D., Monecke U., Müller I., Röther B. (red.). Christian Gottfried Nees von Esenbeck. Die Bedeutung der Botanik als Naturwissenschaft in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderst – Methoden und Entwicklungswege. Acta Historica Leopoldina 47: 199-214.

Zemanek A., Ubrizsy Savoia A., Zemanek B. 2007. The beginnings of ecological thought in the Renaissance: an account based on the Libri picturati A. 18-30 collection of water-colours. Archives of Natural History 34(1): 87-108.

Zemanek A., Zemanek B. (red.) 2007. Naukowe szkoły botaniczne w Krakowie – tradycje i nowe zadania. Scientific botanical schools in Cracow – traditions and new tasks. Kraków, Ogród Botaniczny – Instytut Botaniki UJ, ss. 374.

Zemanek A., Zemanek B. 2007 (red.) 2008. Przyroda – Nauka – Kultura II. W poszukiwaniu jedności nauki i sztuki. Nature – Science – Culture II. In search of unity of science and art. Kraków, Ogród Botaniczny – Instytut Botaniki UJ, ss. 378.

Zemanek A., Zemanek B., Klepacki P., Madeja J. 2009. The poppy (Papaver) in old Polish botanical literature and culture. [W:] Morel J.-P., Mercuri A.M. (red.). Plants and culture: seeds of the cultural heritage of Europe. Centro Universitario Europeo per i Beni Culturali Ravello. Bari, Edipuglia, s. 217-226.

De Koning J., Van Uffelen G., Zemanek A., Zemanek B. (red.) 2008. Drawn after Nature. The complete botanical watercolours of the 16th-century Libri Picturati. Zeist, The Netherlands, KNNV Publishing, ss. 368.

Majewski T., Zemanek A. 2010. The contribution of Polish botany to world heritage.
[W:] Stasiewicz-Jasiukowa I. (red.).  The contribution of Polish science and technology to word heritage. Kraków-Warszawa, Committee of History of Science and Technology, Polish Academy of Sciences, Jesuit University of Philosophy and Education „Ignatianum”, Publishing House Wydawnictwo WAM, s. 127-147.

Zemanek A. (red.). 2010. Uniwersytet Jagielloński. Złota Księga Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi. Część II: Historia instytutów. Universitas Iagellonica. Liber Aureus Facultatis Biologico-Geographicae. Pars II: Historia institutorum. The Golden Book of the Faculty of Biology and Earth Sciences. Part II: History of the institutes. Kraków, UJ, Księgarnia Akademicka, ss. 619.

Zemanek A. 2011. Historia botaniki. [W:] Siwiec M. (red.). Dzieje nauki. Nauki ścisłe i przyrodnicze. Warszawa – Bielsko-Biała, Wydawnictwo Szkolne PWN ParkEdukacja,     
s. 390-455.

Zemanek A. 2012. Bogumił Pawłowski (1898-1971) – życie i dzieło. (Abstract: Bogumił Pawłowski (1898-1971) – life and work). Fragmenta Floristica et Geobotanica Polonica 19(1):  205-244.

Zemanek A. 2012. Wybrane rośliny średniowiecznego Krakowa w polskich zielnikach renesansu. Selected plants of medieval Kraków in the Polish herbals of the Renaissance. [W:] Bieniek A. (red.). Rośliny w życiu codziennym mieszkańców średniowiecznego Krakowa. Plants in the daily lives of the people of medieval Kraków. Kraków, Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, s. 211-242.  
    
Zemanek A. 2013. Sto lat Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego (1913-2013). (Sum.: 100 years of Institute of Botany of the Jagiellonian University). Kraków, Instytut Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, ss. 307.

Zemanek A., Zemanek B. 2015. Sztuka źródłem wiedzy botanicznej [Art as a source of botanical knowledge]. [W:] Mazurczak U. (red.). Ziemia człowiek sztuka. Interdyscyplinarne studia nad ziemią. Archeologia – historia – kultura – sztuka. [Earth Man Art. Interdisciplinary studies on the Earth]. Lublin, Wydawnictwo KUL, s. 481-504.

Zemanek A. 2015. Syreński Szymon [Syreniusz, Syrenius, Syrennius, Sacranus, czyli pochodzący z Oświęcimia]. [W:] Orłowski B. (red.). Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę. Słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki. T. IV, S-Ż, Warszawa, Instytut Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów, Instytut Pamięci Narodowej, s. 202-204.  

Zemanek A. 2015. Szafer Władysław. [W:] Orłowski B. (red.). Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę. Słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki. T. IV, S-Ż, Warszawa, Instytut Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów PAN, Instytut Pamięci Narodowej, s. 206-209.

Zemanek A., Köhler P. 2016. Historia Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1919–1939). Prace Komisji Historii Nauki PAU (Studia Historiae Scientiarum) 15: 303–347.